English · Türkçe · العربية · Ελληνικά

BackgammonTalk › Tavla öğren › Tavla nasıl oynanır

Tavla nasıl oynanır

Tavla, zar ile kararın oyunudur. İkiniz de on beş pulu tahtanın etrafında döndürüp eve getirmeye çalışırsınız ve rakibin tek kalmış pullarını başa gönderebilirsiniz. Öğrenmesi beş dakika, ustalaşması bir ömür sürer.

Amaç

On beş pulunuzun hepsini ev bölgenize (yolculuğun son altı noktası) getirin, sonra tek tek tahtadan toplayın. On beş pulun hepsini ilk toplayan (bearing off) oyuncu oyunu kazanır. Rakibiniz aynı yarışı ters yönde koşar; ikiniz de ortada karşılaşırsınız ve asıl mücadele orada olur.

Tahta ve diziliş

Tahtada nokta denen 24 dar üçgen vardır; altışarlı dört grup halinde dizilirler, ortada ise bar denen bir ayırıcı bulunur. Noktalar her oyuncunun kendi tarafından numaralanır: ev bölgeniz 1'den 6'ya kadar olan noktalardır, rakibinizin başladığı nokta sizin 24'üncü noktanızdır. Her oyuncunun on beş pulu şöyle dizilir:

• 24'üncü noktada 2 pul (tahtanın en uzak ucu)
• 13'üncü noktada 5 pul (orta nokta)
• 8'inci noktada 3 pul
• 6'ncı noktada 5 pul

Rakibinizin dizilişi bunun ayna görüntüsüdür. Pullarınızı 24'ten 1'e doğru oynatırsınız, yani her pul numara olarak aşağı iner. Her parçanın adı için tahta ve takım rehberine bakın.

İlk kim başlar

Her oyuncu bir zar atar. Büyük sayıyı atan başlar ve oyuna görünen iki sayıyı birden oynar (yani 5'e karşı 2 atılmışsa ilk oyuncu bir 5 ve bir 2 oynar). Zarlar eşit gelirse yeniden atılır. Bundan sonra oyuncular sırayla ikişer zar atar.

Pulları oynatmak

Her zar ayrı bir hamledir. 5 ve 3 attıysanız bir pulu 5 nokta, bir başka pulu 3 nokta oynatabilirsiniz; ya da tek bir pulu önce 5, sonra 3 oynatabilirsiniz (toplam 8), yeter ki arada bastığı nokta açık olsun. Rakibin iki ya da daha fazla pulu bulunmayan nokta açıktır. Boş bir noktaya, kendi pullarınızın olduğu noktaya ya da yalnızca tek bir rakip pulun olduğu noktaya gelebilirsiniz.

Çift atarsanız (iki zarda da aynı sayı) o sayıyı dört kez oynarsınız. Çift 4, dört tane 4 oynamanızı sağlar; bunları pullar arasında istediğiniz gibi bölüştürebilirsiniz.

Oynayabiliyorsanız iki zarı da oynamak zorundasınız. Yalnızca biri oynanabiliyorsa onu oynarsınız; ikisinden birini oynayabiliyor ama ikisini birden oynayamıyorsanız büyük sayıyı oynamanız gerekir. Hiçbiri oynanamıyorsa sıranız yanar. Bu zorunlu hamleler kurallar rehberinde ayrıntılı anlatılıyor.

Pul kırmak ve bar

Bir noktada tek başına duran pula blot (tek pul) denir. Rakip pul bunun üstüne gelirse tek pul kırılır ve tahtanın ortasındaki bara gider. Barda pulu olan oyuncu, başka bir şey yapmadan önce o pulu oyuna geri sokmak zorundadır.

İçeri girmek için, rakibin ev bölgesinde açık bir noktaya denk gelen bir sayı atmanız gerekir: 1 ile 24'üncü noktaya, 6 ile 19'uncu noktaya girilir. Nokta kapalıysa (iki ya da daha fazla rakip pul varsa) o sayıyı kullanamazsınız. Hiç giremiyorsanız sıranız yanar. Kırılmak, kazandığınız yeri kaybettirir; geride kalan oyuncunun geri dönebilmesinin ana yolu da budur.

Bir noktadaki iki ya da daha fazla pulunuz o noktayı güvenli yapar: kırılamaz ve rakip oraya konamaz. Pullarınızı korumak ve rakibi engellemek için nokta yapmak stratejinin özüdür; bkz. strateji ve ipuçları.

Pulları eve getirmek ve toplamak

Toplamaya ancak on beş pulunuzun hepsi ev bölgenizdeyse başlayabilirsiniz. Toplama sırasında bir pulunuz kırılırsa, devam edebilmeniz için o pulun tüm yolu yeniden dönüp eve gelmesi gerekir.

Toplamak için zarın sayısıyla aynı numaralı noktadaki pulu tahtadan çıkarırsınız: 4 atarsanız 4'üncü noktadan bir pul alırsınız. O noktada pulunuz yoksa daha yüksek bir noktadan bir pulu oynatmanız gerekir; daha yüksekte pul da yoksa, dolu olan en yüksek noktanızdan bir pul toplarsınız. Dilerseniz sayıyı toplamak yerine ev bölgesinin içinde bir pulu oynatmak için de kullanabilirsiniz.

Oyun nasıl ve kaç puanla kazanılır

On beş pulu önce toplayan kazanır. Normal bir galibiyet bir puandır. Kaybeden tek bir pul bile toplayamamışsa bu gammon'dur ve iki puan eder; kaybedenin ayrıca barda ya da galibin ev bölgesinde pulu kalmışsa bu backgammon'dur ve üç puan eder. Oyun sırasında bahis, katlama küpüyle yükseltilebilir.

İlk oyununuz, adım adım

1. On beş pulu yukarıdaki gibi dizin ve her biriniz bir zar atın.
2. Ev bölgenize doğru ilerleyin, nokta yapmaya çalışın (iki ya da daha fazla pul yan yana).
3. Rakibin kırabileceği tek pul bırakmayın, özellikle rakip pullara yakın yerlerde.
4. Güvenliyse ya da rakibe çok şey kaybettirecekse tek pulu kırın.
5. Her şeyi eve getirin, sonra rakipten önce toplayın.

Hepsi bu kadar. Asıl ustalık seçimlerdedir; bunları BackgammonTalk'ta gerçek tahtada, canlı sesli görüşmeyle bir arkadaşınıza ya da bir robota karşı ücretsiz çalışabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

• Backgammon Galore (bkgm.com): Rules of Backgammon
• Wikipedia: Backgammon

Diğer tavla rehberleri